Açık Erişim

Bu sayfada Açık Bilim, Açık Erişim, Açık Veri ve ilişkili konularda bilgilendirici dokümanlar, sunumlar ve web sayfaları listelenmektedir.

Fon sağlayıcılar, akademik kurumlar ya da diğer kuruluşlar tarafından değerlendirilen bilimsel araştırma çıktılarının değerlendirilme yollarının geliştirilmesine yönelik acil ihtiyaç vardır. Bu sorunu adreslemek amacıyla 16 Aralık 2012 tarihinde San Francisco’da gerçekleştirilen Amerikan Hücre Biyolojisi Derneği (ASCB) Yıllık Toplantısı sırasında bir grup akademik dergi yayıncı ve editörleri bir araya gelmiştir.
National Documentation Centre (EKT) ve SPARC Europe tarafından PASTEUR4OA projesi çalışmalarının bir parçası olarak hazırlanan bu rehber, Araştırma Yapan Kurumlara etkili Açık Erişim (AE) politikaları geliştirmelerinde yardımcı olmayı amaçlamaktadır.
Verinin paylaşımı konusunda ilk çerçeve yapı, web’in kurucusu Tim Berners Lee (TBL) tarafından Bağlı Açık Veri (LOD) konsepti ile ortaya kondu ve 5 kümülatif ilkesi var.
Araştırma verisi, orijinal araştırma bulgularını doğrulamak için toplanmış, üretilmiş, gözlenmiş veya yaratılmış her türlü veriye verilen addır.
Açık erişim politikaları uygulama ilkeleri Avrupa Komisyonu tarafından desteklenen “Akdeniz Ülkeleri Açık Erişim Ağı” (www.medoanet.eu) projesi tarafından hazırlanmıştır. İlkeler kısa ve hedefe yönelik öneriler getirerek projeye katılan altı Akdeniz ülkesinde (Fransa, İspanya, İtalya, Portekiz, Türkiye ve Yunanistan) uyumlu bir yaklaşımla politika geliştirme çalışmalarını koordine etmeyi amaçlamaktadır.
Veri yönetim planı (VYP) oluşturmak, yönetmek, paylaşmak ve karşılık geldikleri araştırma çıktılarına bağlamak için otomatik süreçleri destekleyen çevrimiçi bir araç olan Argos 'un arayüzü "YÖK Açık Bilim ve Açık Erişim Çalışma Grubu" na bağlı olarak oluşturulan "YÖK Araştırma Verisi ve Açık Veri Alt Çalışma Grubu" tarafından Türkçe'ye çevrilmiştir. Argos, OpenAIRE tarafından geliştirilmiş ve ücretsiz olarak araştırmacıların hizmetine sunulmuştur.
Açık bilim, bilimin tüm paydaşların işbirliği yapabileceği ve katkıda bulunabileceği şekilde uygulanmasıdır. Araştırma verileri, laboratuvar notları ve diğer araştırma süreçlerine serbestçe erişimi gerektirir. Bu serbest erişim, araştırmanın veya araştırmaya esas olan veri ve metotların yeniden kullanımının, dağıtımının ve üretiminin mümkün olduğu koşulları kapsar.
Bilim insanları araştırma yaşam döngüsü içinde verinin hem üreticisi hem de kullanıcısı konumundalar. Verinin doğru biçimde analizi, depolanması ve kullanımı bir veri yönetim sürecini ve planlamayı gerektiriyor. Bu süreci evrensel ilkelere bağlı olarak yürütmek ise verinin bulunabilirliği, erişilebilirliği, makince, insan tarafından okunabilirliği ve yeniden kullanılabilirliğini mümkün kılıyor.
TÜBİTAK ULAKBİM’de geliştirilen Türkiye Akademik Arşivi, ulusal açık erişim arşivler, dergiler (veri sağlayıcılar) ile arama motoru servisleri (servis sağlayıcılar) arasında ilişki kurarak, uluslararası standartlara uygun olarak gereksinim duyulan açık erişim içeriğine erişim sağlayan üst veri harmanlama yazılımıdır. Ulusal Kurumsal Açık Arşiv içeriklerinin üst verilerinin harmanlanması ve Türkiye Akademik Arşiv adresi üzerinden erişimin sağlanması amaçlanmaktadır.
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Açık Bilim Politikası
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi tarafından doğrudan ve dolaylı olarak yayınlanan; kitap, makale, tez, bildiri, rapor gibi tüm akademik kaynakları uluslararası standartlarda dijital ortamda depolar, Üniversitenin akademik performansını izlemeye aracılık eder, kaynakları uzun süreli saklar ve yayınların etkisini artırmak için telif haklarına uygun olarak Açık Erişime sunar.
The publication brings together some of the key conceptual insights behind Open Innovation, Open Science and Open to the World and highlights actions that are already taking place or are being prepared.
Bu portal Türkiye’de görev yapan araştırmacılar, proje yöneticileri, fon sağlayıcı kurumlar ve akademik kuruluşlar için araştırma verilerinin yönetimi konusunda temel bir rehber sunmayı amaçlamaktadır. Portal kapsamında araştırma verilerinin tanımı, hazırlanması, işlenmesi, analiz edilmesi, korunması, erişim sağlanması ve yeniden kullanılması gibi çeşitli unsurlar hakkında detaylı bilgiler sunulmaktadır.
Üniversiteler için araştırma veri yönetimi planı hazırlamak, açık veri ve araştırma verisi ile ilgili dünyadaki gelişmeleri izlemek, ilgili kurumlarla işbirliği yapmak, eğitimler vermek, özellikle Avrupa ile uyumlu birlikte çalışabilir sistemler oluşturulmasına destek vermek, raporlar hazırlamak ve çeviriler yapmak amacıyla oluşturulan YÖK Araştırma Verisi ve Açık Veri Alt Çalışma Grubu tarafından çevirisi yapılan "Veri Yönetiminde Araştırmacılarla Etkileşim: Örnek Çalışmalar Kitabı"